Handgeknoopt vloerkleed: hoe het gemaakt wordt en hoe je het herkent

Draai het om. Op de rug van een geknoopt kleed zie je dezelfde tekening als aan de voorkant, opgebouwd uit kleine puntjes: de ruggen van de knopen. Geen doek, geen voering, geen rubbergeur. Is de achterkant bedekt met een egale stof, dan is het kleed getuft.

Kijk daarna naar de franjes en de zijkanten. Bij een geknoopt kleed zijn de franjes het verlengde van de kettingdraden, geen bandje dat er later aan genaaid is. De zijkanten lopen niet kaarsrecht, lijnen zijn niet perfect evenwijdig, en een motief dat terugkomt is nooit precies gelijk. Dat zijn geen fouten. Het is de handtekening van werk dat rij na rij, op het oog, gedaan is.

Het begint bij de wol. Na het scheren wordt de vacht gewassen, in de zon gedroogd, gekaard om de vezels te richten, en gesponnen. Het garen voor de tekening wordt in strengen geverfd. Het garen voor de ondergrond blijft bij lichte kleden vaak in de natuurlijke kleur van het schaap, van ivoorwit tot bruin.

Op het staande weefgetouw wordt de ketting gespannen, en vanaf dat moment ligt de breedte van het kleed vast. De weefster werkt van onder naar boven: een rij knopen, de inslag, aanslaan, en opnieuw. Bij Berber kleden volgt ze geen getekend patroon. Ze heeft het motief in haar hoofd en past het al werkend aan. Afhankelijk van maat en knoopdichtheid kost een kleed van enkele weken tot meerdere maanden.

In een geknoopt kleed zit niets wat vanzelf vergaat. Geen lijm die uitdroogt, geen rugdoek die verpulvert: zolang de wol er is, is het kleed er. Daarom kan het ondergedompeld gewassen worden, wat met een getuft kleed niet kan, en kan het hersteld worden door knopen opnieuw te leggen of een rand te vernieuwen.

Er is ook een minder technische reden. Een handgeknoopt kleed is noodgedwongen uniek: zelfs dezelfde weefster zou het niet nog eens precies zo kunnen maken. Wie het kiest, haalt een voorwerp in huis met zijn eigen verhoudingen, zijn aarzelingen en zijn koerswijzigingen, zichtbaar voor wie goed kijkt.

De collectie brengt verschillende Marokkaanse stijlen samen. Beni Ourain kleden hebben een ivoren ondergrond met donkere ruiten. Beni Mrirt kleden zijn dicht en zwaar, vaak effen. Azilal kleden hebben een lagere pool en een vrije, kleurige tekening. Beni Mguild en Boujaad werken met diepe kleuren, vooral wijnrood en blauw.

De maten lopen van smalle lopers tot kleden van ruim drie bij vier meter. Bij elk kleed staan foto's van het kleed zelf en de maten zoals ze na het maken zijn opgemeten. Het wordt bij je thuis geleverd, inclusief verzending, invoerrechten en belastingen.